Korte terugblik en meer informatie

Korte terugblik op afgelopen weken
De afgelopen weken spraken we veel mensen, zowel in aanloop naar als tijdens de inloopavond op 9 februari. Dat was ook ons doel: bij zoveel mogelijk mensen bekendmaken dat we dit idee hebben en daar eerste reacties op horen. We beseffen dat er mensen zijn die (veel) moeite hebben met windmolens in het algemeen en windmolens in dit gebied in het bijzonder. We horen vooral veel dat mensen bezorgd zijn over het effect van windmolens op de omgeving. Ook horen we dat mensen het belangrijk vinden dat de omgeving er financieel voordeel van kan hebben, als er windmolens komen. Tegelijkertijd spraken we ook veel mensen die meer informatie willen zonder direct een standpunt in te nemen en we spraken mensen die er in principe positief tegenover staan.

Het effect van het windpark en voordeel voor de omgeving kunnen en willen we in het vervolgproces zeker bespreken met de omgeving. Meer informatie hierover leest u ook op deze pagina op onze website en in de Veelgestelde vragen. In dit nieuwsbericht gaan we ook nader op deze thema’s in.

Komende tijd: vervolggesprekken
Met verschillende inwoners nemen we de komende tijd contact op. Zo verzochten meerdere omwonenden om een visualisatie vanaf hun adres. Dat pakken we de komende tijd op. Ook reageren we op verzoeken om meer informatie na te sturen. 

Hieronder ziet u (als voorbeeld) een visualisatie van het windpark vanaf de Grote Drijfweg, nabij huisnummer 19. De windmolens in deze visualisatie hebben een ashoogte van 180 meter, een rotordiameter van 200 meter en daarmee een tiphoogte van 280 meter (tekst loopt door onder de afbeelding).

Omgevingsraad
Om de omgeving structureel te kunnen betrekken bij het verdere proces, kunnen we een omgevingsraad inrichten. Meer daarover leest u hier op onze website. Inmiddels hebben enkele mensen zich hiervoor aangemeld. We denken dat het goed is om hiermee een eerste bijeenkomst van de beoogde omgevingsraad te hebben, al was het maar om elkaar te spreken en elkaar beter te leren kennen. Wanneer deze bijeenkomst wordt gehouden, weten we nog niet precies. Dat gebeurt in afstemming met de mensen die zich hebben opgegeven. Aanmelden voor de omgevingsraad kan uiteraard nog, via info@windparkpapenslagweg.nl. 

In gesprek met gemeente en provincie
Zoals eerder gezegd, bevindt ons idee zich in een pril stadium. We hebben nog geen formele aanvragen voor een vergunningsprocedure of iets dergelijks ingediend en we hebben ook geen enkele toezegging van de gemeente of provincie met betrekking tot ons idee. We hebben de overheden wel, net als de omgeving, geïnformeerd over ons idee, maar dat is het dan ook. De komende tijd nodigen we gemeente en provincie uit voor een gesprek. Ons doel is te verkennen of en welke eventuele vervolgstappen mogelijk zijn, maar dat gesprek met de overheden moet dus nog beginnen. Het plangebied van het windpark bevindt zich in de gemeente Lochem, maar op de grens met de gemeente Hof van Twente en de provincie Overijssel. Deze gemeente en provincie hebben we daarom eveneens geïnformeerd over ons initiatief en daarmee gaan we ook graag in gesprek. Hieronder ziet u nog een plattegrond van het plangebied (tekst loopt door onder de plattegrond).

Wie is het bevoegd gezag?
De term ‘het bevoegd gezag’ is belangrijk bij ruimtelijke projecten zoals een windpark. Simpel gezegd is het bevoegd gezag de overheidsinstelling die verantwoordelijk is voor de planologische procedures zoals een omgevingsvergunningprocedure. Bij een windpark kan dat zowel de gemeente als de provincie zijn. Bij wet is geregeld dat voor windprojecten van 0 tot 5 MW aan opgesteld vermogen de gemeente het bevoegd gezag is. Voor windprojecten van 5 tot 100 MW aan opgesteld vermogen is de provincie het bevoegd gezag.

Hoewel wij nog lang geen definitief windmolentype hebben gekozen, krijgen de windmolens die wij beogen zeer waarschijnlijk een vermogen van minstens circa 5 MW per stuk. Dat betekent dus minstens circa 15 MW voor Windpark Papenslagweg in totaal. In beginsel is dus de provincie Gelderland voor ons idee het bevoegd gezag. Maar de gemeente Lochem kan de provincie vragen om deze bevoegdheid over te dragen aan de gemeente; daar moet de gemeente dus wel zelf om vragen.

Op dit moment heeft de gemeente Lochem als standpunt geen initiatieven in behandeling te nemen totdat er nieuwe milieunormen zijn van de landelijke overheid. Het Rijk werkt nu aan die nieuwe normen. De huidige planning is dat deze vanaf begin 2024 van kracht zijn. Maar die planning is al enkele keren uitgesteld. Hoe het proces verder gaat en wie voor dit beoogde windpark uiteindelijk het bevoegd gezag wordt, kunnen we nu niet zeggen. Dat moet onder andere uit gesprek met de overheden blijken. 

Informatie over effect van windmolens op gezondheid omwonenden
Meerdere omwonenden geven aan te vrezen dat windmolens een negatief effect hebben op de gezondheid. Met name het geluid van de windmolens kan negatief effect hebben, is een veelgehoorde zorg. Onder andere in de omgevingsraad kunnen we dit bespreken. Als we een stap verder kunnen zetten, moeten we conform de regelgeving onder andere een geluidsonderzoek doen. Daaruit blijkt goed wat er aan geluid is te verwachten en wat er bekend is over het effect van het geluid op (de gezondheid van) omwonenden. Daar kunnen we het dan wat ons betreft goed over hebben. Voor dit moment verwijzen we naar een factsheet van het RIVM over wat er bekend is over het effect van windmolengeluid op de gezondheid. Klik hier voor deze factsheet. 

Wonen in de buurt van windmolens
Vooropgesteld: we kunnen ons goed voorstellen dat omwonenden bezorgd zijn of zij nog wel prettig kunnen wonen als er windmolens in de buurt staan. Windmolens zijn een grote verandering van de leefomgeving, dat beseffen we. Ook ontkennen we niet dat windmolens effect kunnen hebben op de omgeving. We maken het niet mooier dan het is: omwonenden kunnen het geluid en de slagschaduw merken en uiteraard de windmolens zien. Effect op de omgeving is onvermijdelijk bij dergelijke ruimtelijke ontwikkelingen, zoals ook geldt bij bijvoorbeeld spoorlijnen, wegen en bedrijventerreinen. Wel worden het geluid en de slagschaduw begrensd. Er zijn grenzen aan het effect dat windmolens mogen hebben op de omgeving.

Er is steeds meer informatie bekend over hoe omwonenden windmolens in hun omgeving ervaren. Zo vroeg onafhankelijk kennisinstituut TNO aan duizenden omwonenden van vier windparken verspreid door Nederland hoe zij het windpark beleven. Klik hier om het volledige rapport (uit 2022) met alle bevindingen te lezen. Het rapport kunt u op de pagina downloaden onder het kopje ‘Onderzoeksrapport: beleving windenergie op land’. Windmolens hebben effect op het gebied, maar uit het onderzoek blijkt dat het van veel meer factoren dan bijvoorbeeld alleen het geluid van de windmolens afhangt of een omwonende overlast ervaart van de windmolens. Omwonenden de ruimte bieden om vanaf het begin betrokken te zijn (bij het proces en financieel), kan ervoor zorgen dat minder omwonenden overlast ervaren als de windmolens er uiteindelijk staan.

Onderstaande grafiek komt uit dit rapport (tekst loopt door onder de afbeelding):

Verder sprak een kunstenaar de afgelopen periode omwonenden van een aantal windparken in Nederland om te vragen hoe het is om in de buurt van de windmolens te wonen. De podcasts die hij hierover maakte, kunt u hier beluisteren. 

Landelijke of lokale normen?
In dit nieuwsbericht kwam het al eerder aan de orde: nieuwe landelijke normen voor windmolens. Graag geven we daar meer toelichting op.

In juni 2021 stelde de Raad van State de landelijke normen voor windmolens buiten werking. Deze normen begrenzen hoeveel geluid en slagschaduw windmolens bij bijvoorbeeld woningen in de omgeving mogen veroorzaken. De Raad van State zei niet dat de normen voor geluid en slagschaduw niet goed waren, maar dat bij het bepalen van de normen een milieueffectonderzoek had moeten worden uitgevoerd. Er is dus bij de totstandkoming van de normen een procedurefout gemaakt. De Rijksoverheid voert nu het benodigde onderzoek uit. Daarna kunnen opnieuw landelijke normen worden vastgesteld. Daarvoor zijn drie mogelijkheden: de normen worden strenger dan ze waren, of ze blijven gelijk, of ze worden soepeler. Dat wordt pas later duidelijk. Zoals gezegd: de huidige planning is dat er begin 2024 nieuwe normen zijn.

Dit betekent niet dat er geen windmolens kunnen worden ontwikkeld en geplaatst totdat er nieuwe landelijke normen zijn. De Raad van State benadrukte bij de uitspraak in juni 2021 dat er voor een specifiek project specifieke lokale normen kunnen worden bepaald. Voorwaarde voor dergelijke specifieke normen is dat er een goede, op de lokale situatie toegesneden motivatie voor het specifieke windproject aan de normen ten grondslag ligt. Of dit mogelijk is, moet per project worden besproken met onder andere de overheden. Bij meerdere projecten in Gelderland en elders in het land wordt nu gewerkt met dergelijke lokale normen. Voor ons initiatief is daarover nog geen besluit genomen. Dat is wat ons betreft onderwerp van gesprek met de overheden.

Voordeel voor de omgeving
Omwonenden geven aan dat zij het belangrijk vinden dat de omgeving ook voordeel van het windpark kan hebben, als het er komt. Dat is reeds onderdeel van ons idee. Kort gezegd: de omgeving kan mee-investeren via burgercoöperatie LochemEnergie en er komt een omgevingsfonds. Meer hierover leest u hier op onze website.

We merken dat sommige inwoners denken dat hierover al allerlei besluiten zijn genomen. Dat is niet zo. Zoals het op onze website staat, is de stand van zaken. We horen bijvoorbeeld dat omwonenden het belangrijk vinden dat mensen die dichterbij de windmolens wonen meer voordeel hebben dan mensen die verder weg wonen. Dergelijke suggesties en aandachtspunten horen we graag en kunnen we goed betrekken bij de verdere uitwerking van het omgevingsfonds. Concrete ideeën hiervoor zijn ook zeker welkom. Dit zijn onderwerpen die kunnen worden besproken in de omgevingsraad, maar degene die daar niet aan wil deelnemen, kan ons altijd bereiken via info@windparkpapenslagweg.nl.