College Lochem schuift besluit jaren voor zich uit

College B en W wacht op landelijke normen en eigen windbeleid
Het college van B en W van de gemeente Lochem heeft een besluit genomen op het principeverzoek dat wij in juni van dit jaar indienden. In het kort heeft het college het volgende besloten:

• De gemeente wil de rol van het bevoegd gezag op zich nemen en wil de provincie vragen – die nu het bevoegd gezag is – haar bevoegdheid over te dragen aan de gemeente.
• De voorwaarde die de gemeente hierbij stelt, is dat de gemeente eerst wacht tot de landelijke milieunormen voor windmolens zijn vastgesteld. Na vaststelling van die landelijke normen wil de gemeente eerst eigen beleid voor windmolens opstellen en daarna neemt de gemeente een besluit of ze een aanvraag voor Windpark Papenslagweg in behandeling neemt.
• Het college benadrukt zelf dat de gemeente zich nu niet uitspreekt over de haalbaarheid van de ruimtelijke procedures of over de plaatsing van de windmolens zelf.

In een memo aan de gemeenteraad geeft het college hierop meer toelichting. U vindt dit memo hier op de website van de gemeente. 

College schuift besluit jaren voor zich uit
Dit standpunt van het college vinden wij teleurstellend. Hiermee schuift het college een inhoudelijk besluit over de plaatsing van windmolens jaren voor zich uit. De huidige planning is dat de nieuwe landelijke normen vanaf 1 juli 2025 van kracht zijn. Als de gemeente daarna pas eigen beleid opstelt, duurt het naar onze inschatting minstens tot in 2026 en misschien wel tot 2027 voordat er beleid is vastgesteld. In veel andere gemeenten kost het opstellen van windbeleid niet zelden een of meerdere jaren vanwege de procedure die hiervoor doorlopen wordt en de maatschappelijke en politieke discussies die erover ontstaan. Tot die tijd is er dus (voor de initiatiefnemers en voor de omgeving) geen duidelijkheid over Windpark Papenslagweg.

Verder uitstel van landelijke normen allesbehalve ondenkbaar
Dat de landelijke normen op 1 juli 2025 van kracht zullen zijn, is  zeker geen uitgemaakte zaak. De planning voor de landelijke normen is in de afgelopen jaren al meerdere keren vertraagd. De concept normen hebben inmiddels ter inzage gelegen en wij nemen aan dat hier een groot aantal zienswijzen op is ingediend. Deze zienswijzen moeten allemaal worden beantwoord door het Rijk en dwingen het Rijk mogelijk ook de concept normen aan te passen. Dit kan veel tijd kosten, waardoor het vaststellen van de landelijke normen nog verder naar achter schuift. En daarmee dus, als het aan het Lochemse college ligt, ook het opstellen van windbeleid door Lochem en een inhoudelijke reactie op ons principeverzoek. 

Gemeente houdt zich niet aan afspraak voor 2030
Door pas mogelijk in 2026 of 2027 eventueel een inhoudelijke reactie te geven op ons principeverzoek, ondergraaft Lochem de eigen doelstelling voor duurzame energie. Lochem heeft zich, net als andere gemeenten in deze regio, gecommitteerd aan de Regionale Energiestrategie (RES 1.0). Deze RES heeft als doel om in 2030 veel meer duurzame elektriciteit op te wekken via windmolens en zonneparken op land. Lochem heeft toegezegd hieraan een bijdrage te leveren met enkele windmolens. Maar als pas in 2026 of 2027 een begin wordt gemaakt met de noodzakelijke procedures voor Windpark Papenslagweg, is het vanwege de lange doorlooptijden uitgesloten dat deze windmolens er in 2030 staan. Procedures bij windparken kosten veel tijd, daar valt niet aan te ontkomen. In de RES is daarom afgesproken dat voor alle wind- en zonneparken die nodig zijn om het doel van 2030 te halen uiterlijk begin 2025 een vergunning moet zijn verleend. Dan is er nog genoeg tijd om de wind- en zonneparken uiterlijk in 2030 te hebben gebouwd. De gemeente Lochem houdt zich met het nu ingenomen standpunt niet aan de doelstelling en de afspraak die de gemeente voor de RES heeft gemaakt. 

Wachten op landelijke normen is onnodig
De gemeente wil wachten op landelijke normen, maar dit is niet per se nodig. Zoals we in eerdere nieuwsbrieven hebben toegelicht, zijn lokale normen een goede optie. In juni 2021 stelde de Raad van State de geldende landelijke normen buiten werking. Maar daarbij benadrukte de Raad van State dat er voor een specifiek project specifieke lokale normen kunnen worden bepaald. Volgens een recente brief aan de Tweede Kamer van minister Rob Jetten wordt in Nederland bij circa twintig windparken gewerkt met lokale normen. De voorwaarde voor dergelijke specifieke normen is dat er een goede, op de lokale situatie toegesneden motivatie voor het specifieke windproject aan de normen ten grondslag ligt. Bij meerdere projecten in Gelderland en ook elders in het land wordt nu (in afwachting van de definitieve nieuwe landelijke normen) gewerkt met dergelijke lokale normen. En in april 2023 oordeelde de Raad van State over een windpark in Delfzijl dat dit windpark op basis van lokale normen mag worden gebouwd.  

Vervolgstappen
Het standpunt van de gemeente leidt in onze ogen tot onterechte en onnodige vertraging in de lokale energietransitie. Wij beraden ons nu op eventuele vervolgstappen, maar dit vraagstuk ligt allereerst op het bord van de overheden (gemeente en provincie). Het is aan de provincie Gelderland om de bevoegdheid wel of niet over te dragen aan Lochem. Daar kan de provincie voorwaarden aan stellen. De provincie heeft besloten de afspraken in de RES 1.0 uit te voeren. Daar houdt de provincie gemeenten aan en dat zien we de provincie ook bij andere gemeenten doen. Dat de gemeente zich nu niet houdt aan de afspraken van de RES 1.0, vraagt volgens ons om een reactie van de provincie. Wij gaan in gesprek met de provincie Gelderland hierover. En we zullen uiteraard ook contact hebben met de gemeente. Van de voortgang houden we u via onze nieuwsbrief op de hoogte.

Bijeenkomsten met omgevingsraad over onderzoeken
Ondertussen zijn er bijeenkomsten met de omgevingsraad over de benodigde onderzoeken die moeten worden uitgevoerd voor het windpark als we de ruimtelijke procedure(s) kunnen beginnen. We hebben op een rij gezet welke onderzoeken nu – voor zover wij kunnen inschatten – nodig zijn en wat voor deze onderzoeken de uitgangspunten zijn. De omgevingsraad kan daar vragen over stellen en aanvullingen of wijzigingen voor voorstellen. Op 7 november 2023 hadden we een eerste bijeenkomst hierover. In die bijeenkomst hebben we de onderzoeken geluid en slagschaduw besproken. Op deze pagina op onze website vindt u de documenten die horen bij deze bijeenkomst:

• De presentatie die is gebruikt als agenda van de bijeenkomst.
• Het document over de onderzoeken met opmerkingen van 7 november 2023 van de omgevingsraad in de kantlijn.

Een verslag van de bijeenkomst van 7 november wordt hier later nog aan toegevoegd. Het concept verslag wordt momenteel eerst afgestemd met de omgevingsraad.

Op 9 januari 2024 is de volgende bijeenkomst van de omgevingsraad. Dan wordt het document over de onderzoeken verder besproken. De stukken die horen bij deze bijeenkomst van 9 januari, worden daarna ook op dezelfde pagina op onze website geplaatst.